Bugun...


ASUMAN AKGÜN

facebook-paylas
Adaçayı
Tarih: 17-05-2019 11:32:00 Güncelleme: 17-05-2019 11:36:00


Adaçayı fitoterapi açısından en önemli bitkilerden biri. Ülkemiz adaçayı açısından zengin. Adaçayı zengin uçucu yağ içeriğine sahip, bu uçucu yağ da sineol bakımından zengin. Özellikle soğuk algınlığından korunmak ve soğuk algınlığının semptomlarından kurtulmak için adaçayı öneriliyor. Adaçayını kesinlikle kaynatmamak gerekiyor, sıcak suyla kapaklı bir demlikte demlenerek tüketilmesi öneriliyor.

Adaçayı ülkemizde de halk tebabetinde kullanılan bir bitkidir

Tıbbı olan Adaçayı Salvia officinalis’ten yapılmış preparatlar draje, tablet ve şurup formlarında yurt dışında mevcuttur.

 

Yapraklar ve yapraklardan elde edilen uçucuyağı kullanılmaktadır. Bitkinin çiçek açma zamanında toplanan yapraklar kullanılır. (Mayıs-Eylül). Hasatın bitkinin ikinci yılından itibaren yapılması önemlidir. Drog güneşte değil gölgede kurutulursa uçucuyağı drogdan kaybolmamış olur. Diğer bileşimleri hidroksitarçınasidi türevleri, diterpen acı maddeler, flavonoitler, fenol glikozitleri, triterpenler, polisakkaritler içerir.

 

Türkiye’de yetişen Salvia triloba, Salvia officinalis’e tuyon içermemesi bakımından üstünlük gösterir. Tuyon Adaçayının içerisinde bulunan sitotoksik bir maddedir.

 

Halk tıbbında adaçayı mideyi koruyucu, öksürük kesici ve soğuk algınlığını tedavi edici olarak kullanılmıştır. Monograflarda terlemeyi kesici olarakta kayıtlıdır. Ayrıca çok iyi bir antiseptiktir. Nezle tonsilliti veya peritonsiler durumlarda, boğaz ağrılarında adaçayı infüzyonunun kullanılması önerilmektedir. Antibakteriyel spektrumu geniştir. Gram pozitif ve negatif bakteriler üzerine etkilidir. Ayrıca antiviral özelliği de vardır. Yapısında bulunan 1,8-sineol droğa balgam söktürücü özellik katmaktadır.

 

Dahili doz yetişkinler için günlük 4-6 gram kadardır.

 

Çay olarak hazırlanmasında infüzyon yöntemi uygulanır. 1.5 gram drog üzerine bir fincan kaynar su ilave edilir, üzeri kapatılıp 10-15 dakika dinlendirilir. Bal ile tatlandırılabilir ancak bal sıcakken konulmamalıdır.

 

Uygun alım ve tedavi dozlarında herhangi bir yan tesiri yoktur. Aşırı kullanımda çarpıntı, sıcak basması ve baş dönmesi görülebilir.

 

Bu araştırma, bir yıl süreyle 12 ayı temsil edecek şekilde farklı zamanlarda hasat edilen tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.)’nın herba ve yaprak verimi, yaprakların taşıdığı uçucu yağ oranı ve kompozisyonu, ekstrede Folin-Ciocalteu kolorimetrik metodu kullanılarak toplam fenolik madde miktarı, fenolik bileşikleri, serbest radikal süpürücü aktivitesi (DPPH) ve demir iyonu indirgeme gücü (FRAP) yöntemlerine göre antioksidan aktivitelerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tıbbi adaçayında taze herba verimi 500.0-961.0 kg/da, kuru herba verimi 223.4-556.6 kg/da, kuru yaprak verimi 129.6-367.2 kg/da, uçucu yağ oranı %0.83-3.33, toplam fenolik madde miktarı 14.54-30.83 mg/g arasında değişim göstermiştir. Yaz ve güz aylarında hasat edilen bitkilerin herba ve yaprak verimleri, uçucu yağ oranları ve verimleri ile toplam fenolik madde miktarları kış ve bahar aylarında hasat edilen bitkilere göre daha yüksek bulunmuştur. Tıbbi adaçayının uçucu yağ kompozisyonunu oluşturan en önemli bileşenlerin 1,8-sineol (%11.93-31.87), α-tuyon (%15.72-26.26), β-tuyon (%4.51-27.67) ve kamfor (%3.65-23.02) olduğu, 1,8-sineol ve kamfor oranları ilkbahar aylarında daha düşük oranlarda, α- ve β-tuyon oranları ise ilkbahar aylarında daha yüksek oranlarda bulunduğu tespit edilmiştir. Tıbbi adaçayının en önemli fenolik bileşenlerinin ise rosmarinik asit (15.15-100.57 mg/g), naringin (9.59-41.81 mg/g), hesperidin (9.80-53.26 mg/g) ve rutin (0.73-10.04 mg/g) olduğu, en yüksek antioksidan aktivite Mayıs ve Haziran aylarında biçilen ve en düşük antioksidan aktivite ise Mart ve Nisan aylarında biçilen tıbbi adaçayı yapraklarında gözlenmiştir.

 

 

Adaçayı ya da tıbbi adaçayı (Latince adı Salvia officinalis L.), Ballıbabagiller (Latince adıyla Lamiaceae, eski adıyla Labiatae) familyasından, tıbbi ve ekonomik değeri yüksek olan aromatik bir bitkidir. 

Lamiaceae familyasındaki çoğu bitki uçucu yağlar, aromatik bileşikler bakımından oldukça zengindirler. Bu nedenle eczacılık, tıp,  kozmetik,  parfümeri ve gıda gibi alanlarda oldukça büyük öneme sahiptirler ve eski çağlardan beri Lamiaceae familyası üyelerine olan ilgi yüksektir.

Uçucu yağ içeriği bakımından oldukça zengin olan Salvia türleri ülkemizde de yaygındır. Eczacılık, tıp, kozmetik, parfümeri ve gıda alanlarında büyük öneme sahip olan Salvia türleri,  tıbbi ve ekonomik değerleri yanında güzel görünümleri ve hoş kokuları nedeniyle bahçelerde dekoratif süs bitkileri olarak da kullanılmaktadır.

 

Kalın Sağlıcakla,

 

Yrd. Doç. Dr. Asuman AKGÜN

 

Farmakoloji (İlaç Bilimi) Uzmanı ve Fitoterapi (Bitkisel İlaç Tedavisi) Uzmanı





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
resmi ilanlar nöbetçi eczaneler
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/09/2020 Antalyaspor vs Gençlerbirliği
 13/09/2020 Çaykur Rizespor vs Fenerbahçe
 13/09/2020 Fatih Karagümrük vs Yeni Malatyaspor
 13/09/2020 Galatasaray vs Gaziantep FK
 13/09/2020 Göztepe vs Denizlispor
 13/09/2020 Hatayspor vs Başakşehir FK
 13/09/2020 Kayserispor vs Kasımpaşa
 13/09/2020 MKE Ankaragücü vs BB Erzurumspor
 13/09/2020 Sivasspor vs Alanyaspor
 13/09/2020 Trabzonspor vs Beşiktaş
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/07/2020 Osmanlıspor FK 4 - 3 Balıkesirspor
 19/07/2020 Eskişehirspor 0 - 3 Boluspor
 18/07/2020 Adana Demirspor 3 - 0 İstanbulspor
 18/07/2020 Hatayspor 3 - 1 Bursaspor
 18/07/2020 Akhisarspor 3 - 4 Ankara Keçiörengücü
 18/07/2020 Giresunspor 1 - 2 Altay
 18/07/2020 BB Erzurumspor 4 - 1 Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük 3 - 0 Adanaspor
 17/07/2020 Menemenspor 1 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
NAMAZ VAKİTLERİ
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI