Bugun...


ASUMAN AKGÜN

facebook-paylas
Adaçayı
Tarih: 17-05-2019 11:32:00 Güncelleme: 17-05-2019 11:36:00


Adaçayı fitoterapi açısından en önemli bitkilerden biri. Ülkemiz adaçayı açısından zengin. Adaçayı zengin uçucu yağ içeriğine sahip, bu uçucu yağ da sineol bakımından zengin. Özellikle soğuk algınlığından korunmak ve soğuk algınlığının semptomlarından kurtulmak için adaçayı öneriliyor. Adaçayını kesinlikle kaynatmamak gerekiyor, sıcak suyla kapaklı bir demlikte demlenerek tüketilmesi öneriliyor.

Adaçayı ülkemizde de halk tebabetinde kullanılan bir bitkidir

Tıbbı olan Adaçayı Salvia officinalis’ten yapılmış preparatlar draje, tablet ve şurup formlarında yurt dışında mevcuttur.

 

Yapraklar ve yapraklardan elde edilen uçucuyağı kullanılmaktadır. Bitkinin çiçek açma zamanında toplanan yapraklar kullanılır. (Mayıs-Eylül). Hasatın bitkinin ikinci yılından itibaren yapılması önemlidir. Drog güneşte değil gölgede kurutulursa uçucuyağı drogdan kaybolmamış olur. Diğer bileşimleri hidroksitarçınasidi türevleri, diterpen acı maddeler, flavonoitler, fenol glikozitleri, triterpenler, polisakkaritler içerir.

 

Türkiye’de yetişen Salvia triloba, Salvia officinalis’e tuyon içermemesi bakımından üstünlük gösterir. Tuyon Adaçayının içerisinde bulunan sitotoksik bir maddedir.

 

Halk tıbbında adaçayı mideyi koruyucu, öksürük kesici ve soğuk algınlığını tedavi edici olarak kullanılmıştır. Monograflarda terlemeyi kesici olarakta kayıtlıdır. Ayrıca çok iyi bir antiseptiktir. Nezle tonsilliti veya peritonsiler durumlarda, boğaz ağrılarında adaçayı infüzyonunun kullanılması önerilmektedir. Antibakteriyel spektrumu geniştir. Gram pozitif ve negatif bakteriler üzerine etkilidir. Ayrıca antiviral özelliği de vardır. Yapısında bulunan 1,8-sineol droğa balgam söktürücü özellik katmaktadır.

 

Dahili doz yetişkinler için günlük 4-6 gram kadardır.

 

Çay olarak hazırlanmasında infüzyon yöntemi uygulanır. 1.5 gram drog üzerine bir fincan kaynar su ilave edilir, üzeri kapatılıp 10-15 dakika dinlendirilir. Bal ile tatlandırılabilir ancak bal sıcakken konulmamalıdır.

 

Uygun alım ve tedavi dozlarında herhangi bir yan tesiri yoktur. Aşırı kullanımda çarpıntı, sıcak basması ve baş dönmesi görülebilir.

 

Bu araştırma, bir yıl süreyle 12 ayı temsil edecek şekilde farklı zamanlarda hasat edilen tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.)’nın herba ve yaprak verimi, yaprakların taşıdığı uçucu yağ oranı ve kompozisyonu, ekstrede Folin-Ciocalteu kolorimetrik metodu kullanılarak toplam fenolik madde miktarı, fenolik bileşikleri, serbest radikal süpürücü aktivitesi (DPPH) ve demir iyonu indirgeme gücü (FRAP) yöntemlerine göre antioksidan aktivitelerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tıbbi adaçayında taze herba verimi 500.0-961.0 kg/da, kuru herba verimi 223.4-556.6 kg/da, kuru yaprak verimi 129.6-367.2 kg/da, uçucu yağ oranı %0.83-3.33, toplam fenolik madde miktarı 14.54-30.83 mg/g arasında değişim göstermiştir. Yaz ve güz aylarında hasat edilen bitkilerin herba ve yaprak verimleri, uçucu yağ oranları ve verimleri ile toplam fenolik madde miktarları kış ve bahar aylarında hasat edilen bitkilere göre daha yüksek bulunmuştur. Tıbbi adaçayının uçucu yağ kompozisyonunu oluşturan en önemli bileşenlerin 1,8-sineol (%11.93-31.87), α-tuyon (%15.72-26.26), β-tuyon (%4.51-27.67) ve kamfor (%3.65-23.02) olduğu, 1,8-sineol ve kamfor oranları ilkbahar aylarında daha düşük oranlarda, α- ve β-tuyon oranları ise ilkbahar aylarında daha yüksek oranlarda bulunduğu tespit edilmiştir. Tıbbi adaçayının en önemli fenolik bileşenlerinin ise rosmarinik asit (15.15-100.57 mg/g), naringin (9.59-41.81 mg/g), hesperidin (9.80-53.26 mg/g) ve rutin (0.73-10.04 mg/g) olduğu, en yüksek antioksidan aktivite Mayıs ve Haziran aylarında biçilen ve en düşük antioksidan aktivite ise Mart ve Nisan aylarında biçilen tıbbi adaçayı yapraklarında gözlenmiştir.

 

 

Adaçayı ya da tıbbi adaçayı (Latince adı Salvia officinalis L.), Ballıbabagiller (Latince adıyla Lamiaceae, eski adıyla Labiatae) familyasından, tıbbi ve ekonomik değeri yüksek olan aromatik bir bitkidir. 

Lamiaceae familyasındaki çoğu bitki uçucu yağlar, aromatik bileşikler bakımından oldukça zengindirler. Bu nedenle eczacılık, tıp,  kozmetik,  parfümeri ve gıda gibi alanlarda oldukça büyük öneme sahiptirler ve eski çağlardan beri Lamiaceae familyası üyelerine olan ilgi yüksektir.

Uçucu yağ içeriği bakımından oldukça zengin olan Salvia türleri ülkemizde de yaygındır. Eczacılık, tıp, kozmetik, parfümeri ve gıda alanlarında büyük öneme sahip olan Salvia türleri,  tıbbi ve ekonomik değerleri yanında güzel görünümleri ve hoş kokuları nedeniyle bahçelerde dekoratif süs bitkileri olarak da kullanılmaktadır.

 

Kalın Sağlıcakla,

 

Yrd. Doç. Dr. Asuman AKGÜN

 

Farmakoloji (İlaç Bilimi) Uzmanı ve Fitoterapi (Bitkisel İlaç Tedavisi) Uzmanı





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
resmi ilanlar nöbetçi eczaneler
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 23 15 2 6 36 11 51 +25
2 Galatasaray 23 13 4 6 46 24 45 +22
3 Beşiktaş 23 11 5 7 45 30 40 +15
4 Trabzonspor 23 10 7 6 40 33 36 +7
5 Yeni Malatyaspor 23 9 7 7 34 28 34 +6
6 Atiker Konyaspor 23 8 5 10 29 24 34 +5
7 Antalyaspor 24 9 10 5 26 36 32 -10
8 Sivasspor 23 8 8 7 33 34 31 -1
9 Alanyaspor 23 9 10 4 25 26 31 -1
10 Kayserispor 23 8 8 7 21 28 31 -7
11 MKE Ankaragücü 24 9 12 3 26 38 30 -12
12 Kasımpaşa 23 9 12 2 39 44 29 -5
13 Çaykur Rizespor 23 6 7 10 30 30 28 0
14 Fenerbahçe 23 5 8 10 26 32 25 -6
15 Göztepe 23 8 14 1 25 32 25 -7
16 Bursaspor 23 4 7 12 19 26 24 -7
17 BB Erzurumspor 23 4 10 9 24 31 21 -7
18 Akhisarspor 23 4 13 6 21 38 18 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Denizlispor 12 8 2 2 24 9 26
2 Gençlerbirliği 11 8 2 1 21 7 25
3 Ümraniyespor 12 8 3 1 18 10 25
4 Altınordu 12 7 2 3 22 7 24
5 Osmanlıspor FK 12 7 4 1 16 10 22
6 Adana Demirspor 12 6 3 3 21 11 21
7 Eskişehirspor 12 5 1 6 14 11 21
8 Hatayspor 12 5 2 5 16 8 20
9 Balıkesirspor Baltok 11 6 3 2 15 11 20
10 Gazişehir Gaziantep FK 12 5 4 3 17 10 18
11 İstanbulspor 11 5 3 3 19 19 18
12 Adanaspor 12 3 4 5 16 14 14
13 Boluspor 11 3 4 4 13 11 13
14 Altay 11 3 5 3 11 12 12
15 Afjet Afyonspor 11 3 5 3 15 20 12
16 Giresunspor 11 3 6 2 12 16 11
17 Elazığspor 11 2 6 3 12 17 9
18 Kardemir Karabükspor 12 0 10 2 6 28 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Fatih Karagümrük 12 9 1 2 26 10 29
2 Tuzlaspor 12 9 2 1 30 7 28
3 Manisa BBSK 11 8 1 2 27 8 26
4 Menemen Belediyespor 12 7 1 4 26 15 25
5 Sivas Belediyespor 12 7 3 2 21 15 23
6 Etimesgut Belediyespor 11 5 1 5 16 10 20
7 Şanlıurfaspor 11 5 3 3 13 10 18
8 Pendikspor 11 4 2 5 17 14 17
9 Kırklarelispor 12 4 3 5 15 13 17
10 Bandırmaspor 11 5 4 2 12 11 17
11 Kahramanmaraşspor 12 5 5 2 11 14 17
12 Zonguldak Kömürspor 11 4 3 4 10 10 16
13 Tarsus İdman Yurdu 11 4 4 3 18 22 15
14 Bak Spor 11 3 3 5 11 15 14
15 Fethiyespor 12 2 4 6 9 14 12
16 Konya Anadolu Selçukspor 11 2 3 6 17 24 12
17 Darıca Gençlerbirliği 12 3 6 3 10 18 12
18 Tokatspor 12 3 7 2 11 15 11
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 11 7 0 4 23 10 25
2 Karaköprü Belediyespor 12 7 3 2 23 13 23
3 Nevşehir Belediyespor 11 6 1 4 24 12 22
4 Tire 1922 11 5 0 6 15 7 21
5 Hekimoğlu Trabzon 10 6 1 3 14 7 21
6 Şile Yıldızspor 10 6 3 1 24 11 19
7 Ergene Velimeşe 11 5 3 3 16 10 18
8 Artvin Hopaspor 11 4 1 6 10 4 18
9 Silivrispor 11 5 4 2 13 8 17
10 Kozan Belediyespor 11 3 1 7 11 8 16
11 Yomraspor 11 3 2 6 11 10 15
12 Batman Petrolspor 11 4 4 3 11 14 15
13 Erzin Belediyespor 11 3 3 5 15 12 14
14 Gebzespor 11 3 4 4 11 9 13
15 Büyükçekmece Tepecikspor 11 3 6 2 10 15 11
16 Erbaaspor 10 2 4 4 10 10 10
17 Körfez Spor Kulübü 11 1 8 2 6 24 5
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/03/2019 Bursaspor vs Sivasspor
 02/03/2019 Kayserispor vs Beşiktaş
 02/03/2019 Fenerbahçe vs Çaykur Rizespor
 03/03/2019 Atiker Konyaspor vs Göztepe
 03/03/2019 Yeni Malatyaspor vs Medipol Başakşehir
 03/03/2019 BB Erzurumspor vs Galatasaray
 04/03/2019 Akhisarspor vs Alanyaspor
 04/03/2019 Kasımpaşa vs Trabzonspor
 08/03/2019 Sivasspor vs Yeni Malatyaspor
 02/03/2019 Kayserispor - Beşiktaş Beşiktaş ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
 02/03/2019 Bursaspor - Sivasspor Bursaspor ligdeki son 9 maçında hiç kazanamadı  Sivasspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/03/2019 Elazığspor vs Denizlispor
 02/03/2019 Eskişehirspor vs Adana Demirspor
 02/03/2019 Osmanlıspor FK vs Gazişehir Gaziantep FK
 03/03/2019 Altınordu vs Hatayspor
 03/03/2019 Ümraniyespor vs Kardemir Karabükspor
 03/03/2019 Boluspor vs İstanbulspor
 03/03/2019 Afjet Afyonspor vs Gençlerbirliği
 04/03/2019 Altay vs Balıkesirspor Baltok
 08/03/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/03/2019 Kahramanmaraşspor vs Menemen Belediyespor
 02/03/2019 Sivas Belediyespor vs Tokatspor
 02/03/2019 Bak Spor vs Anadolu Selçukspor
 02/03/2019 Etimesgut Belediyespor vs Şanlıurfaspor
 02/03/2019 Fethiyespor vs Tuzlaspor
 02/03/2019 Kırklarelispor vs Fatih Karagümrük
 02/03/2019 Manisa BBSK vs Bandırmaspor
 02/03/2019 Pendikspor vs Tarsus İdman Yurdu
 02/03/2019 Zonguldak Kömürspor vs Darıca Gençlerbirliği
 06/03/2019 Şanlıurfaspor - Manisa BBSK Şanlıurfaspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisa BBSK yenilmez
 06/03/2019 Darıca Gençlerbirliği - Kırklarelispor Darıca Gençlerbirliği ligdeki son 6 maçını kaybetti  Kırklarelispor kazanır
 06/03/2019 Menemen Belediyespor - Sivas Belediyespor Menemen Belediyespor ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Menemen Belediyespor yenilmez
 06/03/2019 Fatih Karagümrük - Bak Spor Bak Spor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Bak Spor yenilmez
 06/03/2019 Fatih Karagümrük - Bak Spor Fatih Karagümrük ligde evindeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 06/03/2019 Tarsus İdman Yurdu - Fethiyespor Tarsus İdman Yurdu ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Fethiyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/03/2019 Erbaaspor vs Büyükçekmece Tepecikspor
 02/03/2019 Ergene Velimeşe vs Erzin Belediyespor
 02/03/2019 Gebzespor vs Körfez Spor Kulübü
 02/03/2019 Nevşehir Belediyespor vs Kozan Belediyespor
 02/03/2019 Silivrispor vs Nazilli Belediyespor
 02/03/2019 Şile Yıldızspor vs Yomraspor
 03/03/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Batman Petrolspor
 06/03/2019 Artvin Hopaspor vs Silivrispor
 06/03/2019 Tire 1922 - Nevşehir Belediyespor Nevşehir Belediyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Nevşehir Belediyespor yenilmez
 06/03/2019 Nazilli Belediyespor - Gebzespor Gebzespor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Nazilli Belediyespor yenilmez
 03/03/2019 Hekimoğlu Trabzon - Batman Petrolspor Hekimoğlu Trabzon ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Hekimoğlu Trabzon yenilmez
 02/03/2019 Silivrispor - Nazilli Belediyespor Nazilli Belediyespor ligdeki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Nazilli Belediyespor yenilmez
 02/03/2019 Silivrispor - Nazilli Belediyespor Silivrispor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Nazilli Belediyespor yenilmez
 02/03/2019 Gebzespor - Körfez Spor Kulübü Körfez Spor Kulübü ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Gebzespor yenilmez
 02/03/2019 Gebzespor - Körfez Spor Kulübü Gebzespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Körfez Spor Kulübü yenilmez
 02/03/2019 Ergene Velimeşe - Erzin Belediyespor Erzin Belediyespor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Ergene Velimeşe yenilmez
 02/03/2019 Erbaaspor - Büyükçekmece Tepecikspor Erbaaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Erbaaspor yenilmez
NAMAZ VAKİTLERİ
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI