Bugun...


ASUMAN AKGÜN

facebook-paylas
Adaçayı
Tarih: 17-05-2019 11:32:00 Güncelleme: 17-05-2019 11:36:00


Adaçayı fitoterapi açısından en önemli bitkilerden biri. Ülkemiz adaçayı açısından zengin. Adaçayı zengin uçucu yağ içeriğine sahip, bu uçucu yağ da sineol bakımından zengin. Özellikle soğuk algınlığından korunmak ve soğuk algınlığının semptomlarından kurtulmak için adaçayı öneriliyor. Adaçayını kesinlikle kaynatmamak gerekiyor, sıcak suyla kapaklı bir demlikte demlenerek tüketilmesi öneriliyor.

Adaçayı ülkemizde de halk tebabetinde kullanılan bir bitkidir

Tıbbı olan Adaçayı Salvia officinalis’ten yapılmış preparatlar draje, tablet ve şurup formlarında yurt dışında mevcuttur.

 

Yapraklar ve yapraklardan elde edilen uçucuyağı kullanılmaktadır. Bitkinin çiçek açma zamanında toplanan yapraklar kullanılır. (Mayıs-Eylül). Hasatın bitkinin ikinci yılından itibaren yapılması önemlidir. Drog güneşte değil gölgede kurutulursa uçucuyağı drogdan kaybolmamış olur. Diğer bileşimleri hidroksitarçınasidi türevleri, diterpen acı maddeler, flavonoitler, fenol glikozitleri, triterpenler, polisakkaritler içerir.

 

Türkiye’de yetişen Salvia triloba, Salvia officinalis’e tuyon içermemesi bakımından üstünlük gösterir. Tuyon Adaçayının içerisinde bulunan sitotoksik bir maddedir.

 

Halk tıbbında adaçayı mideyi koruyucu, öksürük kesici ve soğuk algınlığını tedavi edici olarak kullanılmıştır. Monograflarda terlemeyi kesici olarakta kayıtlıdır. Ayrıca çok iyi bir antiseptiktir. Nezle tonsilliti veya peritonsiler durumlarda, boğaz ağrılarında adaçayı infüzyonunun kullanılması önerilmektedir. Antibakteriyel spektrumu geniştir. Gram pozitif ve negatif bakteriler üzerine etkilidir. Ayrıca antiviral özelliği de vardır. Yapısında bulunan 1,8-sineol droğa balgam söktürücü özellik katmaktadır.

 

Dahili doz yetişkinler için günlük 4-6 gram kadardır.

 

Çay olarak hazırlanmasında infüzyon yöntemi uygulanır. 1.5 gram drog üzerine bir fincan kaynar su ilave edilir, üzeri kapatılıp 10-15 dakika dinlendirilir. Bal ile tatlandırılabilir ancak bal sıcakken konulmamalıdır.

 

Uygun alım ve tedavi dozlarında herhangi bir yan tesiri yoktur. Aşırı kullanımda çarpıntı, sıcak basması ve baş dönmesi görülebilir.

 

Bu araştırma, bir yıl süreyle 12 ayı temsil edecek şekilde farklı zamanlarda hasat edilen tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.)’nın herba ve yaprak verimi, yaprakların taşıdığı uçucu yağ oranı ve kompozisyonu, ekstrede Folin-Ciocalteu kolorimetrik metodu kullanılarak toplam fenolik madde miktarı, fenolik bileşikleri, serbest radikal süpürücü aktivitesi (DPPH) ve demir iyonu indirgeme gücü (FRAP) yöntemlerine göre antioksidan aktivitelerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tıbbi adaçayında taze herba verimi 500.0-961.0 kg/da, kuru herba verimi 223.4-556.6 kg/da, kuru yaprak verimi 129.6-367.2 kg/da, uçucu yağ oranı %0.83-3.33, toplam fenolik madde miktarı 14.54-30.83 mg/g arasında değişim göstermiştir. Yaz ve güz aylarında hasat edilen bitkilerin herba ve yaprak verimleri, uçucu yağ oranları ve verimleri ile toplam fenolik madde miktarları kış ve bahar aylarında hasat edilen bitkilere göre daha yüksek bulunmuştur. Tıbbi adaçayının uçucu yağ kompozisyonunu oluşturan en önemli bileşenlerin 1,8-sineol (%11.93-31.87), α-tuyon (%15.72-26.26), β-tuyon (%4.51-27.67) ve kamfor (%3.65-23.02) olduğu, 1,8-sineol ve kamfor oranları ilkbahar aylarında daha düşük oranlarda, α- ve β-tuyon oranları ise ilkbahar aylarında daha yüksek oranlarda bulunduğu tespit edilmiştir. Tıbbi adaçayının en önemli fenolik bileşenlerinin ise rosmarinik asit (15.15-100.57 mg/g), naringin (9.59-41.81 mg/g), hesperidin (9.80-53.26 mg/g) ve rutin (0.73-10.04 mg/g) olduğu, en yüksek antioksidan aktivite Mayıs ve Haziran aylarında biçilen ve en düşük antioksidan aktivite ise Mart ve Nisan aylarında biçilen tıbbi adaçayı yapraklarında gözlenmiştir.

 

 

Adaçayı ya da tıbbi adaçayı (Latince adı Salvia officinalis L.), Ballıbabagiller (Latince adıyla Lamiaceae, eski adıyla Labiatae) familyasından, tıbbi ve ekonomik değeri yüksek olan aromatik bir bitkidir. 

Lamiaceae familyasındaki çoğu bitki uçucu yağlar, aromatik bileşikler bakımından oldukça zengindirler. Bu nedenle eczacılık, tıp,  kozmetik,  parfümeri ve gıda gibi alanlarda oldukça büyük öneme sahiptirler ve eski çağlardan beri Lamiaceae familyası üyelerine olan ilgi yüksektir.

Uçucu yağ içeriği bakımından oldukça zengin olan Salvia türleri ülkemizde de yaygındır. Eczacılık, tıp, kozmetik, parfümeri ve gıda alanlarında büyük öneme sahip olan Salvia türleri,  tıbbi ve ekonomik değerleri yanında güzel görünümleri ve hoş kokuları nedeniyle bahçelerde dekoratif süs bitkileri olarak da kullanılmaktadır.

 

Kalın Sağlıcakla,

 

Yrd. Doç. Dr. Asuman AKGÜN

 

Farmakoloji (İlaç Bilimi) Uzmanı ve Fitoterapi (Bitkisel İlaç Tedavisi) Uzmanı





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
resmi ilanlar nöbetçi eczaneler
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 20 12 3 5 39 23 41 +16
2 İstanbul Başakşehir 20 11 3 6 39 21 39 +18
3 Trabzonspor 19 11 3 5 43 20 38 +23
4 Alanyaspor 20 11 4 5 40 19 38 +21
5 Fenerbahçe 20 11 5 4 39 23 37 +16
6 Galatasaray 20 10 4 6 32 17 36 +15
7 Beşiktaş 20 10 7 3 31 27 33 +4
8 Göztepe 20 8 6 6 25 22 30 +3
9 Gaziantep FK 20 7 7 6 31 32 27 -1
10 Yeni Malatyaspor 20 6 8 6 34 29 24 +5
11 Çaykur Rizespor 20 7 10 3 21 30 24 -9
12 Denizlispor 20 6 9 5 21 29 23 -8
13 Gençlerbirliği 20 5 9 6 30 37 21 -7
14 Konyaspor 20 4 9 7 16 27 19 -11
15 Antalyaspor 20 4 10 6 18 36 18 -18
16 MKE Ankaragücü 21 3 10 8 18 37 17 -19
17 Kasımpaşa 20 4 12 4 28 43 16 -15
18 Kayserispor 20 2 13 5 19 52 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 21 12 3 6 30 17 42 +13
2 BB Erzurumspor 20 10 5 5 23 16 35 +7
3 Bursaspor 20 11 6 3 28 24 33 +4
4 Adana Demirspor 20 8 5 7 34 21 31 +13
5 Keçiörengücü 20 7 5 8 16 14 29 +2
6 Altay 20 7 6 7 23 20 28 +3
7 Ümraniyespor 20 8 8 4 31 30 28 +1
8 Akhisarspor 20 7 6 7 21 20 28 +1
9 Fatih Karagümrük 21 7 7 7 26 27 28 -1
10 Giresunspor 20 7 6 7 23 25 28 -2
11 Menemenspor 20 8 8 4 21 24 28 -3
12 Balıkesirspor 20 6 7 7 18 20 25 -2
13 İstanbulspor 20 5 7 8 29 29 23 0
14 Altınordu 20 5 7 8 22 25 23 -3
15 Adanaspor 20 3 9 8 21 29 17 -8
16 Osmanlıspor FK 20 5 10 5 21 29 17 -8
17 Boluspor 20 2 9 9 17 28 15 -11
18 Eskişehirspor 20 6 10 4 25 31 13 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 21 16 1 4 48 8 52 +40
2 Manisa FK 21 15 1 5 60 18 50 +42
3 Sancaktepe Bld 21 12 5 4 35 17 40 +18
4 Hekimoğlu Trabzon 21 12 6 3 35 30 39 +5
5 Çorum FK 21 11 9 1 30 27 34 +3
6 Sarıyer 21 9 6 6 26 22 33 +4
7 İnegölspor 21 9 8 4 34 24 31 +10
8 Afjet Afyonspor 21 9 8 4 31 23 31 +8
9 Zonguldak Kömürspor 21 8 6 7 28 26 31 +2
10 Pendikspor 21 8 8 5 29 26 29 +3
11 Tarsus İdman Yurdu 21 9 11 1 30 31 28 -1
12 Kırklarelispor 21 6 7 8 19 26 26 -7
13 Hacettepe Spor 21 8 11 2 27 39 26 -12
14 Başkent Akademi FK 21 6 12 3 27 31 21 -4
15 1922 Konyaspor 21 6 12 3 25 35 21 -10
16 Amed Sportif 21 5 10 6 15 32 21 -17
17 Gümüşhanespor 21 5 13 3 23 39 18 -16
18 Şanlıurfaspor 21 0 20 1 5 73 14 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 21 11 2 8 35 14 41 +21
2 Serik Belediyespor 21 12 4 5 37 21 41 +16
3 68 Aksaray Belediyespor 21 11 3 7 34 16 40 +18
4 24Erzincanspor 21 10 3 8 29 17 38 +12
5 Buca FK 21 9 6 6 29 28 33 +1
6 Karaköprü Belediyespor 21 8 5 8 20 16 32 +4
7 Çatalcaspor 21 7 4 10 30 22 31 +8
8 Düzcespor 21 8 6 7 18 16 31 +2
9 Sultanbeyli Bld. 21 7 6 8 25 20 29 +5
10 Silivrispor 21 6 6 9 26 24 27 +2
11 52 Orduspor FK 21 4 4 13 14 15 25 -1
12 Çankaya FK 21 6 8 7 23 27 25 -4
13 Kızılcabölükspor 21 5 7 9 28 28 24 0
14 Erzin Spor Kulübü 21 5 7 9 23 24 24 -1
15 Şile Yıldızspor 21 5 8 8 16 19 23 -3
16 Yomraspor 21 5 8 8 22 26 23 -4
17 Tokatspor 21 1 17 3 13 45 6 -32
18 Manisaspor 21 1 17 3 15 59 0 -44
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/02/2020 Konyaspor vs Denizlispor
 08/02/2020 Beşiktaş vs Gaziantep FK
 08/02/2020 Gençlerbirliği vs Trabzonspor
 08/02/2020 Fenerbahçe vs Alanyaspor
 09/02/2020 Kayserispor vs Antalyaspor
 09/02/2020 Sivasspor vs İstanbul Başakşehir
 09/02/2020 Kasımpaşa vs Galatasaray
 10/02/2020 Göztepe vs Çaykur Rizespor
 14/02/2020 İstanbul Başakşehir vs Beşiktaş
 14/02/2020 İstanbul Başakşehir - Beşiktaş İstanbul Başakşehir ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  İstanbul Başakşehir yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/02/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 08/02/2020 Eskişehirspor vs Altınordu
 08/02/2020 Adana Demirspor vs Adanaspor
 09/02/2020 BB Erzurumspor vs Keçiörengücü
 09/02/2020 Ümraniyespor vs Balıkesirspor
 09/02/2020 Osmanlıspor FK vs Bursaspor
 09/02/2020 Altay vs Boluspor
 10/02/2020 Akhisarspor vs Menemenspor
 14/02/2020 Altınordu vs Osmanlıspor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/02/2020 Kahramanmaraşspor vs Van Spor
 09/02/2020 Ankara Demirspor vs Sakaryaspor
 09/02/2020 Bodrumspor vs Eyüpspor
 09/02/2020 Ergene Velimeşe vs Etimesgut Belediyespor
 09/02/2020 Kardemir Karabükspor vs Kastamonuspor
 09/02/2020 Kırşehir Belediyespor vs Tuzlaspor
 09/02/2020 Niğde Anadolu FK vs Bayburt Özel İdare Spor
 09/02/2020 Uşak Spor vs Sivas Belediyespor
 15/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kardemir Karabükspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/02/2020 Yomraspor vs Serik Belediyespor
 08/02/2020 Çatalcaspor vs Karaköprü Belediyespor
 09/02/2020 Artvin Hopaspor vs Sultanbeyli Bld.
 09/02/2020 24Erzincanspor vs Çankaya FK
 09/02/2020 Kızılcabölükspor vs 52 Orduspor FK
 09/02/2020 Manisaspor vs Silivrispor
 09/02/2020 Şile Yıldızspor vs Erzin Spor
 09/02/2020 Tokatspor vs Düzcespor
 09/02/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Buca FK
 14/02/2020 Çankaya FK - 68 Aksaray Belediyespor 68 Aksaray Belediyespor ligdeki son 15 maçında hiç kaybetmedi  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 14/02/2020 Buca FK - Manisaspor Manisaspor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Buca FK yenilmez
 14/02/2020 Çankaya FK - 68 Aksaray Belediyespor Çankaya FK ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 14/02/2020 Buca FK - Manisaspor Buca FK ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Buca FK yenilmez
NAMAZ VAKİTLERİ
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI